Hoàn cảnh ra đời, giá trị tư tưởng và nghệ thuật của bài Một thời đại trong thi ca

Tháng Tư 28, 2013 5:13 sáng Lượt xem :

1. Nêu hoàn cảnh ra đời:
Đoạn trích là phần cuối cùng cũng là phần đặc sắc nhất của bài viết Một thời đại trong thi ca (11/1941), trong tác phẩm Thi nhân Việt nam (1942) của Hoài Thanh và Hoài Chân.
2. Trình bày ngắn gọn giá trị tư tưởng và nghệ thuật chủ yếu:
a. Về tư tưởng:
- Đoạn trích kết tinh những phát hiện vô cùng sâu sắc, đúng đắn và mới mẻ của Hoài Thanh vấn đề cốt tuỷ nhất của phong trào thơ mới là "tinh thần thơ mới". Theo Hoài Thanh toàn bộ "tinh thần thơ mới" là ở chữ tôi:
+ Điểm khác nhau cơ bản giữa thơ mới và thơ cũ là ở chữ tôi và chữ ta. Ngày trước là thời chữ ta, là ý thức đoàn thể), bây giờ là thời của chữ tôi, là ý thức cá nhân.

Hoàn cảnh ra đời, giá trị tư tưởng và nghệ thuật của bài Một thời đại trong thi ca

+ Chữ tôi trước đây nếu có thì cũng phải ẩn mình sau chữ ta. Chữ tôi bây giờ là chữ tôi theo ý nghĩa tuyệt đối của nó.
+ Chữ tôi bây giờ đáng thương và tội nghiệp ở chỗ nó không còn cái cốt cách hiên ngang ngày trước như cái khí phách ngang tàng của Lí Bạch, cái tự trọng cơ hàn như Nguyễn Công Trứ mà rên rỉ, khổ sở, thảm hại, phiêu lưu trong trường tình, thoát lên tiên, điên cuồng, đắm say, bơ vơ, ngẩn ngơ buồn, bàng hoàng mất lòng tin…Nói chung, thơ mới nói lên cái bi kịch đang diễn ra ngấm ngầm dưới những phù hiệu dễ dãi trong hồn người thanh niên.
+ Họ giải quyết bi kịch đó bằng cách gửi cả vào tiếng Việt, vì thế tiếng Việt là “tấm lụa hứng vong hồn các thế hệ đã qua”, vì họ tin vào tinh thần giống nòi và vì cảm thấy cần phải "tìm về dĩ vãng để vin vào những gì bất diệt đủ bảo đảm cho ngày mai".
- Hoài Thanh có những phát hiện tinh tế, đặc sắc về lòng yêu nước của các nhà thơ mới; có những nhận định chính xác, mang tính khái quát cao về sự bế tắc của cái tôi (Đời chúng ta đã nằm trong vòng chữ tôi. Mất bề rộng ta đi tìm bề sâu ) và bản sắc phong cách riêng của từng nhà thơ: Thế Lữ với tiên, Lưu Trọng Lư trong trường tình, Hàn Mặc Tử. Chế Lan Viên thì điên cuồng , Xuân Diệu thì đắm say….
b. Về nghệ thuật: Bài viết của Hoài Thanh có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa phẩm chất khoa học và phẩm chất nghệ thuật:
- Nghệ thuật lập luận chặt chẽ, thấu đáo:
+ Khi đặt vấn đề tìm đặc sắc của thơ mới, tác giả nói ngay cái khó của vấn đề, là mới và cũ vẫn từ thường gặp ở các nhà thơ mới và cũ mà cái mới, cái cũ lại thường kế tiếp nhau qua các thời đại. Cách nhìn như vậy là khách quan và biện chứng, có tính khoa học.
+ Từ đó, tác giả nêu cách giải quyết thuyết phục là không nên so sánh từng bài một mà phải so sánh trên đại thể, phải căn cứ vào cái hay, không căn cứ vào cái dở.
+ Khi phân tích đặc điểm thơ mới, tác giả luôn phân tích "cái tôi" trong nhiều mối quan hệ để nổi rõ bản chất của "cái tôi":
• Đặt "cái tôi” trong quan hệ với "cái ta" để tìm chỗ giống và khác nhau.
• Khi tìm cái mới của thơ mới và của các nhà thơ mới, tác giả luôn nhìn vấn đề trong mối quan hệ với thời đại, với tâm lí của người thanh niên đương thời để phân tích thấu đáo, sâu sắc cái "đáng thương, đáng tội nghiệp", cái "bi kịch" của cái tôi thơ mới. Đây là một điểm đáng chú ý về phương pháp luận khoa học của tác giả và là nét đặc sắc về tính khoa học của bài tiểu luận.
• Lập luận luôn gắn bó chặt chẽ giữa những nhận định, những luận điểm khái quát với những ví dụ cụ thể, đa dạng, giàu sức thuyết phục.
• Bài viết có một tầm nhìn thấu đáo bao quát về "cái tôi", "cái ta", có sự so sánh giữa các câu thơ và nhà thơ cũ, mới trong diễn biến lịch sử chứ không nhìn nhận vấn đề một cách tĩnh tại, giản đơn một chiều.
- Cách viết hấp dẫn mềm mại, uyển chuyển, tinh tế, tài hoa; câu văn nghị luận mà giàu chất thơ, lay động mạnh mẽ cảm xúc và hứng thú ở người đọc. Lời văn giàu từ ngữ, hình ảnh thấm đượm tình cảm như: yêu vô cùng, chia sẻ buồn vui với cha ông, dồn tình yêu quê hương, hứng vong hồn, chưa bao giờ họ hiểu, chưa bao giờ họ cám thấy…
- Hoài Thanh đã "lấy hồn tôi để hiểu hồn người" nên hay dùng chữ ta để nói về cái chung trong đó có mình. Sau mỗi câu văn đều ẩn giấu tấm lòng của người viết, đều có giọng của một người trong cuộc giãi bày, đồng cảm. chia sẻ.

Nguồn: Kenhgiaoduc

Hoàn cảnh ra đời, giá trị tư tưởng và nghệ thuật của bài Một thời đại trong thi ca

Tags:

Bình luận về bài viết

Bài viết liên quan

túi sưởi hướng dương | túi sưởi thiên thanh | túi sưởi mimosa | viem kiem sat | sunmart | bài giảng văn mẫu | bài giảng văn học | văn bản tài liệu | tập làm văn | thịt khô | hướng dẫn cách làm | châm ngôn sống | thịt bò khô | tài liệu học tập | kien thuc suc khoe | học tiếng anh